Just the right (JTR) компаниясы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметіне (ҰҚК СЖҚҚ) Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы (ҰАҒБО) басшылығының әрекеттеріне қатысты өтініш берді. Жеткізуші құны 897,8 млн теңге болатын үш комбайнды қабылдаудан бас тартуды, техниканы John Deere-ге ауыстыру талаптарын және үшінші сараптаманы тағайындау мән-жайларын тексеруді сұрайды.
ӨТІНІШ БЕРУГЕ НЕ СЕБЕП БОЛДЫ
Polites News деректері бойынша, өтініш 2026 жылғы 12 қазанда тіркелді. Дау ҰАҒБО мен JTR 2026 жылғы 16 сәуірде жасасқан мемлекеттік сатып алу шартына қатысты. Келісімшарт жалпы құны ҚҚС-пен 897,8 млн теңге болатын бесінші сыныптағы үш роторлы астық жинау комбайнын жеткізуді көздейді.
Жеткізушінің мәлімдеуінше, 24 тамызда компания Қостанай ауданының Заречное ауылына үш SDMJ4500 комбайнын жеткізді. Қыркүйекте тапсырыс беруші электрондық қабылдау актісін қабылдамады, ал акт қайта қойылғаннан кейін оны қарау мерзімі 12 қазанға дейін ұзартылды.
JTR техниканы келісімшартқа сәйкес деп санайды және екі маман қорытындысына сілтеме жасайды.
ЖЕТКІЗУШІ НЕЛІКТЕН JOHN DEERE-ДІ АТАП ОТЫР
JTR нұсқасы бойынша, ҰАҒБО басшылығы құпия деп аталатын қаржылық-экономикалық негіздемеге (ҚЭН) сілтеме жасап, қазірдің өзінде жеткізілген SDMJ4500 орнына John Deere комбайндарын жеткізуді талап етеді.
Компания ҚЭН-нің мазмұны мен құқықтық мәртебесін тексеруді, құжатта техниканың нақты маркасы көзделген-көзделмегенін және тиісті талаптар өтінімдер берілгенге дейін қатысушыларға белгілі болған-болмағанын анықтауды сұрайды. Бұл ретте JTR John Deere өндірушісі немесе оның өкілдері болжамды бұзушылықтарға қатысы бар деп мәлімдемейді.
ЕКІ МАМАН ҚОРЫТЫНДЫСЫ НЕ КӨРСЕТТІ
Өтінішке 2026 жылғы 21 қыркүйектегі қорытындылар қоса берілген. №189 қорытындыда маман Арғын Исқақов құжатпен расталған параметрлер бойынша комбайндардың сипаттамалары сатып алу талаптарынан негізінен жақсартылғанын не функционалдық тұрғыдан тең екенін көрсетті. Бұл ретте ол арнайы техникалық сынақтарсыз жекелеген сипаттамаларды категориялық бағалау мүмкін еместігін атап өтті.
№25 қорытындыда маман Нұрболат Жексембаев та техниканың сатып алынатын тауарлар тізбесіне сәйкестігі туралы қорытындыға келді. Алайда құжаттар арасында алшақтықтар бар. Атап айтқанда, қозғалтқыш көлемі кемінде 6,8 л талабы кезінде 6,7 л деңгейінде көрсетілген. №25 қорытындыда ротор ұзындығы 3 130 мм талабы кезінде 2 683 мм, ал желдеткіш айналымының жоғарғы шегі талап етілетін 1 350 айн/мин орнына 1 250 айн/мин құрайды.
ҮШІНШІ САРАПТАМА НЕ ҮШІН ТАҒАЙЫНДАЛАДЫ
JTR мәлімдеуінше, тапсырыс беруші үшінші сараптаманы бастап отыр, ал оның өкілдері тапсырыс берушіге қолайлы нәтиже туралы алдын ала мәлімдеп отырған көрінеді. Компания мұндай мәлімдемелердің авторларын анықтауды, сараптама ұйымын таңдау мән-жайларын тексеруді және жаңа зерттеудің қандай негіздерде тағайындалғанын анықтауды сұрайды.
Жеткізуші үшінші сараптамаға бюджеттік қаражаттың жұмсалғанын немесе мемлекетке залал келтірілгенін мәлімдемейді. Тексеру үшін ол зерттеуді тағайындау туралы шешімді, техникалық тапсырманы, сметаны және қаржыландыру көзі туралы құжаттарды талап етуді сұрайды.
JTR ҚАНДАЙ ШАРАЛАР ҚАБЫЛДАУДЫ СҰРАЙДЫ
Компания Қазақстан Республикасы ҚК-нің 361, 362 және 365-баптарында көзделген, оның ішінде лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану, өкілеттіктерден асып кету және кәсіпкерлік қызметке заңсыз араласу әрекеттерінің ықтимал белгілерін тексеруді сұрайды. Заңды негіздер болған жағдайда жеткізуші мәліметтерді Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізіліміне енгізуді сұрайды.
JTR сондай-ақ сатып алу құжаттарын, қызметтік хат-хабарларды, ықтимал мүдделер қақтығысын және қабылдаудан бас тарту мән-жайларын зерделеуді талап етеді. Компания кідірістің есеп айырысуды аяқтауға кедергі келтіретінін және айналым қаражатын бөлетінін мәлімдейді, алайда келісімшарт құнын автоматты түрде залал сомасы деп санамайды.
КОНТЕКСТ
ҰАҒБО төңірегіндегі жағдай басқару және қаржы мәселелеріне байланысты бұған дейін де жария талқылау нысанасына айналған. 2026 жылдың мамырында ҰАҒБО жүйесіне кіретін А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы (АШҒӨО) СЖҚҚ назарын аударды. Жарияланымдарда басшылықтың ауысуы, кадрлық шешімдер және қаржы блогының жұмысындағы өзгерістер қарастырылды.
