Ақтөбе облысы Байғанин ауданында фермер 2015 жылдан бері меншігіне ресімдеуге тырысқан жер телімін жергілікті әкімдік 2023 жылы ауылдың тағы бір тұрғынына берді. Содан бері шенеуніктер бұл шешімді бірнеше рет қайталады - тіпті соттар оны заңсыз деп танығаннан кейін де.
ДАУ ҚАЛАЙ БАСТАЛДЫ
ФБРК редакциясының қолына түскен сот құжаттарына сәйкес, «Эльбрус» шаруа қожалығының басшысы Хамит Жұмабаев әлі 2015 жылы Қарауылкелді ауылдық округінің әкіміне «Төлеген» жерінде ауылшаруашылық құрылыстары үшін 0,25 га жер телімін өзіне бекіту туралы өтінішпен жүгінген. 2016 жылы аудандық жер комиссиясы оның өтініші бойынша оң қорытынды берді, бірақ әкімдік түпкілікті шешім қабылдамады.
Өтініш бірнеше жыл бойы «ілулі» күйінде қалды.
ЖЕР БАСҚАҒА БЕРІЛДІ
2023 жылдың соңында сол телімді ауыл тұрғыны Ж. Дүсіпова сұратты. Аудандық жер комиссиясы - бұрын Жұмабаевтың өтінішін мақұлдаған құрамда - оның өтінішін де келісті. 2024 жылдың ақпанында округ әкімі өкімімен телімді Дүсіповаға үш жыл мерзімге жалға берді.
Жұмабаев прокуратураға шағымданды. 2024 жылдың жаз мезгілінде прокуратура наразылық білдірді, және әкім өз өкімін өзі күшін жойды. Алайда кейін іске Бас прокуратура араласып, наразылық қайтарылып алынды, және 2024 жылдың күзінде әкім бұрынғы шешімін қалпына келтірді - телім қайтадан Дүсіповада қалды.
Фермер сотта өткізіп алған талап қою мерзімін қалпына келтіруді іздеп жүргенде, 2025 жылдың жаз мезгілінде әкімдік одан әрі барды: телім Дүсіповаға жалға емес, жеке меншікке берілді.
СОТТАР НЕ ШЕШТІ
Іс бірінші сатыдағы сотқа жетті. 2025 жылдың қазан айында сот фермердің талабын ішінара қанағаттандырды: жердің Дүсіповаға жеке меншікке берілуі туралы шешім заңсыз деп танылды. Бірақ талаптың басқа бөлігінде - телімнің оған жалға берілуі туралы ертеректегі шешімді күшін жою туралы - сот фермерге бас тартты.
2026 жылдың наурызында апелляциялық саты бұл шешімді өзгеріссіз қалдырды. Қазір фермердің заңгерлері кассациялық шағым берді - талаптың қалған бөлігіндегі бас тартуды күшін жоюды сұрайды.
Фермердің дәлелдері оның 2016 жылғы өтініші бойынша комиссияның оң қорытындысы ресми түрде күшін жойылмағанына, ауылшаруашылық мақсатындағы жер телімінің жаңа өтініш берушіге міндетті конкурссыз берілгеніне, ал әкімдіктің өкімінде заң талап еткендей жердің мақсатты бағыты көрсетілмегеніне саяды.
ЖЕР ТАҒЫ ИЕСІН АУЫСТЫРДЫ
Сот телімнің жеке меншікке берілуін заңсыз деп танығанына қарамастан, 2026 жылдың жаз мезгілінде округ әкімдігі жаңа шешіммен - бұл жолы басқа негіздемемен - сол телімді қайтадан Дүсіпованың атына жеке меншікке ресімдеді. Фермер бұл шешімді де жеке талап қою арқылы даулап жатыр, қазір бұл іс те сотта қаралуда.
БҰЛ НЕГЕ МАҢЫЗДЫ
Бұл оқиға бір жер телімінің жергілікті әкімдік шешімдерімен бірнеше рет бір өтініш берушіден екіншісіне өткенін көрсетеді, әрі осы шешімдердің бір бөлігі кейіннен сотта заңсыз деп танылған.
Қазір даудың негізгі сәті - фермердің кассациялық шағымы, оны әлі кассациялық сатыдағы сот қарауы тиіс. Дәл осы шешімге байланысты телім Жұмабаевтың бақылауына қайта орала ма, әлде дау одан әрі жалғаса ма, соны анықтайды.
