Балқаштағы сібір ойы күдігі жоққа шықты, бірақ бұны жоғары тұрған органға жүгінгеннен кейін ғана анықтау мүмкін болды, өйткені аурухананың өзі ФБРК сұрақтарына жауап бермеді. Қарағанды облысының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің құрамында 2026 жылғы 28 қыркүйекте қаланың көпбейінді ауруханасына шынымен де «Сібір ойы, терілік түрі» деген алдын ала диагнозбен науқас түскенін растап, әрі қарай не болғанын — науқасты оқшаулаудан бастап нарықтағы етті тексеруге дейін — баяндады.
НЕ БОЛДЫ
Еске салайық, жақында ФБРК хабарлаған болатын, 28 қыркүйекте Балқаш көпбейінді ауруханасының қабылдау бөліміне нарықта ет қаңқаларын тасымалдау кезінде жарақат алған сол жақ қолының инфекцияланған жарасымен ер адам түскен.
Біз тікелей ауруханаға қоңырау шалдық, бірақ олар редакция ешқандай дербес деректер сұрамағанына қарамастан, дәрігерлік құпияға сілтеме жасап, жағдайды түсіндіруден бас тартты.
Сонда ФБРК жазбаша сауал жолдап, науқастың дербес деректері қажет емес екенін, тек фактінің өзін растау немесе жоққа шығару қажеттігін қайталап ескертті. Жауап ала алмаған соң, біз көп ұзамай денсаулық сақтау министрлігіне жүгіндік.
ДЕПАРТАМЕНТ НАУҚАС ПЕН ШАРАЛАР ТУРАЛЫ НЕ АЙТТЫ
Қарағанды облысының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті Балқаш тұрғынының сол жақ қолы мен білегінің терісінде зақымдану болғанын, ал оның айтуынша, жүгінгенге дейін көп ұзамай ол нарықта ет өнімдерін тасымалдауға қатысқанын растады. Департамент ер адамның кәсібі мал шаруашылығына, мал союға және жануарлардан алынатын шикізатты өңдеуге байланысты емес екенін атап өтеді.
Ведомствоның нұсқасы бойынша, одан әрі бәрі санитарлық ережелерге қатаң сәйкес жүргізілді. Науқас инфекциялық бөлімшеге жатқызылып, оқшауланды, одан биоматериал алынды. Эпидемиологиялық тергеу 12 байланыста болған адамды анықтады: оларда ауру белгілері жоқ, оларға медициналық бақылау орнатылды. Дезинфекция науқастың тұрғылықты жерінде және Орталық нарықта жүргізілді.
ТАЛДАУЛАР НЕ КӨРСЕТТІ
Қан мен жаралардың ішіндегі заттар полимеразды тізбекті реакция әдісімен және бактериологиялық әдіспен зерттелді. Зертханалық және клиникалық тұрғыдан сібір ойы расталмады, алдын ала диагноз ресми түрде алынды. Сыртқы ортадан алынған сынамалар, 9 ет сынамасы және 28 сүртпе де теріс нәтиже берді. Науқасқа А49.9 «Бактериялық инфекция, нақтыланбаған» диагнозы қойылып, сол аурухананың хирургиялық бөлімшесіне ауыстырылды.
Қала мен облыстағы жағдайды департамент тұрақты деп атайды.
ВЕДОМСТВОЛАРДЫҢ ҮНСІЗДІГІ НЕМЕН ҚАУІПТІ
Алаңдаушылық жалған болып шықты, және бұл, сөзсіз, жақсы жаңалық. Бірақ мынау түсініксіз: неге айқын қоғамдық маңызы бар сұраққа жауап алу соншалықты қиын болды?
Аурухана үрей тудырмауға және артық толқуларға жол бермеуге тырысқан болуы мүмкін. Алайда жақсы ниет ақпараттық вакуумның салдарын жоя алмайды.
Ұқсас логика ауыл шаруашылығы министрлігінің (АШМ) тарихында да байқалады, ол ФБРК-ға сібір ойы қорымдары туралы мәліметтер беруден бас тартып, «Қызметтік пайдалану үшін» (ҚПҮ) деген грифке сілтеме жасады.
Мәдениет және ақпарат министрлігі (МАМ) еске салды, ҚПҮ грифінің өзі мемлекеттік органды белгілі бір мәліметтердің неге қолжетімділігі шектелгенін негіздеу міндетінен босатпайды. Алайда АШМ-нің бас тартуына мазмұнды баға берілмеді.
Бұл тарихтарда бір ортақ мәселе бар. Мемлекеттік органдар ақпаратты жиі өз ресурсы ретінде қабылдайды, оны өз қалауы бойынша пайдалануға болады.
Ал арада қауіпті инфекциялар, эпидемиологиялық қауіптер немесе әлеуетті қауіпті нысандар туралы сөз болғанда, ақпарат — министрліктің артықшылығы да емес, шенеуніктер өз қалауы бойынша көрсете алатын жақсылық та емес. Бұл — қоғамдық қауіпсіздіктің құралы, немесе, кем дегенде, солай болуы тиіс.
