2026 жылғы 23 қыркүйекте Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Конституциялық соттың он судьясын, Орталық сайлау комиссиясының (ОСК) алты мүшесін және Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) сегіз мүшесін тағайындау туралы жарлықтарға қол қойды.
КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ СОТ
Конституциялық соттың құрамына Сәкен Абдолла, Лейла Жақаева, Қайрат Жақыпбаев, Айжан Жатқанбаева, Айгүл Қыдырбаева, Қанат Мусин, Бақыт Нұрмұханов, Сергей Скрябин, Аслан Түкиев және Сергей Ударцев тағайындалды.
Сәкен Абдолланың есімі Шымкенттегі «Орлеу» қонақүйінің құрылысына қатысты сот дауында аталған. Дау бойынша жауапкер Абдолланың анасы — Байменова болды, ал апелляциялық процесті Шымкент сотының төрағасы Ербол Рахимбеков қарады.
2020 жылы «Время» басылымы сол кезде құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің басшысы қызметін атқарған Қайрат Жақыпбаевтың сот шешімін қайта қарауды талап еткен жағдайы туралы жазды. Басылым атап өткендей, оның бұйрығы бұрын заңсыз деп танылған болатын. Жақыпбаев Жоғарғы сот төрағасына қайта қарауды бастауды сұрап өтініш жіберді. Жарияланым сондай-ақ мүдделер қақтығысының ықтимал мәселесін көтерді, өйткені Жақыпбаев пен Жоғарғы сот төрағасы бір заң факультетінің түлектері болған және жеке таныс еді.
Қанат Мусиннің есімі оның әділет министрі болып жұмыс істеген кезеңіндегі жария даудың ортасында болды. 2022 жылы белгілі болғандай, Сот сараптамалары орталығының бұрынғы басшысының мәлімдеуінше, министр кабинеті үшін перделер, тюль, диван жапқышын тігуге және кеңсе тауарларын сатып алуға жұмсалған 333,9 мың теңге төңірегіндегі сот талқылауы болды. Әділет министрлігінің өкілі ол кезде бұл мәлімдемелерді растамады, ал тәртіптік комиссия осы мақсаттарға қарыз алу туралы дәлелдердің жеткіліксіздігін көрсетті.
Сергей Скрябиннің басқа оқиғасы болды — «Казахстанская правда» газетімен сот дауы. Скрябиннің өзі кейінірек заңды жарияланымда істі сипаттағандай, басылым «Сергей Скрябин» есімін бірқатар мақалалар үшін бүркеншік ат ретінде пайдаланған. Ол есімге құқығының бұзылғанын мәлімдеп, сотқа жүгінді. Бірінші сатыдағы сот талаптардың бір бөлігін қанағаттандырды, алайда апелляция шешімді өзгертті. Нәтижесінде іс қылмыстық іс емес, есімге құқық және бүркеншік атты пайдалану туралы жария дауға айналды.
ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫ
ОСК-ға Азамат Айманақұмов, Михаил Бортник, Мұхтар Ерман, Әсел Жанабилова, Ляззат Сүйіндік және Шавхат Өтемісов тағайындалды. Алтауы да бұрын комиссия құрамында жұмыс істеген және қайта тағайындау алды.
ЖОҒАРЫ АУДИТОРЛЫҚ ПАЛАТА
Жоғары аудиторлық палатаның мүшелері болып Бақыт Әбілдинов, Рахимжан Ділдаев, Амангелді Исенов, Ғабиден Жақсылықов, Руслан Мелдебеков, Нұрлан Нұржанов, Ардақ Теңгебаев және Юлия Энгель тағайындалды.
КОНТЕКСТ
Шешімдер 2026 жылғы 28 тамызда бірінші шақырылымдағы Құрылтайдың бірінші сессиясы ашылғаннан кейін қабылданды. Жаңа Конституцияның өтпелі ережелері сессия ашылған күннен бастап екі ай ішінде ведомстволар басшыларын тағайындауды көздейді.
18 қыркүйекте Тоқаев Эльвира Әзімовaны Конституциялық Соттың төрағасы, Нұрлан Әбдіровті — ОСК төрағасы және Әлихан Смайыловты — ЖАП төрағасы етіп қайта тағайындады.
22 қыркүйекте Президент Қазақстан Халық Кеңесінің құрамын бекітті. Жаңа органға 126 адам кірді — олардың қатарында бұрынғы депутаттар, экс-министрлер, ірі компаниялардың басшылары, спортшылар, журналистер және қоғам қайраткерлері бар.