Мұнай өндіру Қазақстанда Қара теңіздегі экспорттық терминалдың жұмысы тоқтатылғаннан кейін төмендеді, бұл терминал арқылы қазақстандық мұнай жеткізілімінің негізгі бөлігі өтеді. Ең айтарлықтай қысқарту Теңіз кен орнында тіркелді.
НЕ БОЛДЫ
Reuters мәліметтері бойынша, екі салалық дереккөзге сілтеме жасай отырып, өндірістің төмендеуі Қара теңіздегі Каспий құбыр консорциумы (КҚК) терминалы арқылы мұнай жіберу тоқтатылғаннан кейін болды. Терминалдың жұмысы мұнай танкерлеріне ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылынан кейін тоқтатылды.
Дереккөздердің бірінің айтуынша, операторы Chevron компаниясы болып табылатын Теңіз кен орнындағы өндіріс екі еседен астам қысқарды. Егер шілдеде орташа есеппен тәулігіне шамамен 925 мың баррельді құраса, сәрсенбіде ол шамамен тәулігіне 406 мың баррельге дейін төмендеді.
ӨНДІРІС КӨЛЕМДЕРІ ҚАЛАЙ ӨЗГЕРДІ
Қазақстандағы мұнай мен газ конденсатын өндірудің жалпы көлемі сәрсенбіде тәулігіне 1,63 млн баррельді құрады, бұл шілдедегі орташа көрсеткіш тәулігіне 2,07 млн баррельге қарсы.
Сонымен қатар, КҚК дүйсенбіде жөнелтулер тоқтатылғаннан кейін Қазақстаннан мұнай қабылдауды тоқтатты. КҚК жүйесі арқылы қазақстандық мұнай экспортының 80% астамы өтетіні атап өтіледі.
Ресей тарапы КҚК танкерлеріне шабуылдарды Украина жасағанын мәлімдеді. Өз кезегінде, Қазақстандағы Украина елшісі Виктор Майко бұл айыптауларды жоққа шығарды. Оның айтуынша, қазіргі уақытта украин тарапының шабуылдарға қатыстылығы туралы дәлелдер жоқ, сондықтан ол асығыс және негізсіз айыптаулардан бас тартуға шақырды, деп хабарлайды Times of Central Asia.
Дипломат сондай-ақ Украина билігі бұрын арандатушылық мүмкіндігі туралы ескерткенін атап өтті. Оның сөздері бойынша, Ресейдің осындай әрекеттер мен Украинаны беделін түсіру әрекеттері үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын пайдалану мүмкіндігін мұқият тергеу қажет.
БҰЛ НЕГЕ МАҢЫЗДЫ
КҚК құбыры әлемдік мұнай өндірісінің 2% дерлік экспортын қамтамасыз етеді. Агенттік оның жұмысының тоқтатылуы Ирандағы соғысқа және Сауд Арабиясы мен Парсы шығанағының басқа елдерінен жеткізілімнің қысқаруына байланысты бұрыннан бар үзілістер жағдайында әлемдік мұнай жеткізіліміне қатысты алаңдаушылықты күшейтетінін атап өтеді.
КОНТЕКСТ
2026 жылғы 19 шілдеде КҚК теңіз терминалында мұнай тиеу кезінде ASIA және NISSOS IOS танкерлеріне шабуыл жасалды. ASIA танкерінде өрт шығып, ол жедел түрде жойылды. Зардап шеккендер және мұнай төгілуі тіркелмеді, алайда тиеу уақытша тоқтатылды.
Сыртқы істер министрлігі (СІМ) және энергетика министрлігі танкерлерге шабуылдарды айыптап, мұндай әрекеттер экипаждардың қауіпсіздігіне және халықаралық энергетикалық инфрақұрылымға қауіп төндіретінін атап өтті.
Кейінірек Үкімет мұнай өңдеу саласын кеңейтуге кіріскені белгілі болды. Елде үш ірі мұнай өңдеу зауытының (МӨЗ) қуаттылығын арттырады және жылына 10 млн тонна қуаттылығы бар жаңа объектінің құрылысы пысықталуда. Саланың дамуы КҚК теңіз терминалындағы қайталанған оқиғалар аясында жүріп жатыр.
Бұған дейін Қазақстан танкерлерге жасалған шабуылдар сериясынан кейін Ресейдің Новороссийск портындағы КҚК теңіз терминалына мұнай айдауды тоқтатқаны белгілі болды. Терминал құбыр арқылы мұнай қабылдауды тоқтатты, себебі кеме компаниялары кемелерді осы ауданға жіберуден қорқады.
