АҚШ әкімшілігі қытайлық тауарлардың американдық бажды айналып өту үшін үшінші елдер арқылы Америка Құрама Штаттарына жіберілуі мүмкін деген болжамды жаһандық схема туралы мәлімдеді. Осындай схемаларға қатысу тәуекелі бар мемлекеттердің жарияланған тізіміне Қазақстан да енді.
АҚШ ҚҰЖАТЫНДА НЕ АЙТЫЛҒАН
Eurasianet хабарлағандай, бұл transshipment — тауарлардың заңсыз ауыстырып тиеуі туралы болып отыр. АҚШ президенті әкімшілігінің құжатына сәйкес, «The Great Transshipment Scam», жоғары американдық баж салығы салынған елдердің тауарлары төменірек тарифтері бар мемлекеттер арқылы өтуі мүмкін.
Баяндама авторлары мұндай схемаларда қайта орау, қайта таңбалау, шот-фактураларды қайта ресімдеу, өнімді шамалы өңдеу немесе шығарылған ел туралы дұрыс емес мәлімет беру қолданылуы мүмкін екенін көрсетеді.
Сонымен қатар құжатта сауда бағыттарының өзгеруінің бір бөлігі өндіріс, инвестициялар және жеткізу тізбектеріндегі заңды өзгерістерге байланысты болуы мүмкін екендігі атап өтіледі.
БОЛЖАМДЫ СХЕМАНЫҢ АУҚЫМЫ ҚАНДАЙ
Ақ үй сипатталған желіге 40-тан астам ел мен экономиканы қосты. Құжатта келтірілген бағалаулар бойынша, авторлар бажды айналып өту болжамымен байланыстыратын сауда көлемі есептеу әдістемесіне байланысты жылына $40 млрд-тан $303 млрд-қа дейін құрайды.
АҚШ әкімшілігі мұндай схемалардың негізгі мақсаты қолданылатын тарифтерді айналып өту кезінде қытайлық тауарлардың американдық нарыққа жеткізілуін сақтау болуы мүмкін деп есептейді.
ҚАЗАҚСТАН БҰЛ ТІЗІМГЕ ҚАЛАЙ ЕНДІ
Қазақстан, Әзірбайжан, Грузия және Өзбекстан баяндамада Tier III санатына жатқызылды. Бұл санатқа болжамды ауыстырып тиеу көлемі салыстырмалы түрде аз, бірақ авторлар осал тұстар деп санайтын жекелеген факторлары бар шағын экономикалар кіреді.
Осындай факторлар қатарында жұмыс күшінің арзандығы, еркін аймақтар, шекараларға немесе порттарға қолжетімділік, кедендік қоймалар, мамандандырылған құрастыру қуаттары және шектеулі кедендік бақылау аталды.
АҚШ ҚАЗАҚСТАН ТУРАЛЫ НАҚТЫ НЕНІ МӘЛІМДЕЙДІ
Қазақстанның болжамды «көлеңкелі ауыстырып тиеу желісіндегі» нақты рөлі нақтыланбайды. Баяндамада Қазақстанға қатысты операциялардың, компаниялардың немесе жеткізілімдердің жеке мысалдары келтірілмейді.
Материалда Әзірбайжан мен Грузияның теміржол және құрлық транзитіндегі рөлі толығырақ сипатталған, алайда Қазақстан мен Өзбекстанға қатысты осыған ұқсас мәліметтер жоқ.
БҰЛ ҚАЗАҚСТАН ҮШІН НЕМЕН МАҢЫЗДЫ
Қазақстан американдық баяндамаға аймақтың халықаралық сауда бағыттары мен логистикалық байланыстарының дамуы аясында енді. Ел сондай-ақ «Бір белдеу — бір жол» бастамасына қатысушылар қатарына кіреді және қалыптасып келе жатқан Орта дәліз желісімен байланысты.
Сонымен бірге, Tier III санатына енгізілгеннен кейін Қазақстан үшін нақты құқықтық салдарлар көрсетілмеген. Ақ үй бажды айналып өтудің болжамды схемаларына қарсы шаралардың бірі ретінде жасанды интеллектке негізделген сауда мониторингі жүйесін America’s Detective Border ұсынады.
