Қазақстан өңірлерінде халықтың алкогольге жұмсайтын шығыны мен қатыгездік деңгейі арасындағы байланысты 2022–2025 жылдардағы орташа деректер көрсетті. Қатыгездіктің ең жоғары көрсеткіштері Шығыс Қазақстан облысында (ШҚО), Ұлытау облысында және Павлодар облысында тіркелген.
ӨҢІРЛЕР ТАЛДАУЫ НЕНІ КӨРСЕТТІ
Pavlov Analytics талдауына сәйкес, Ұлттық статистика бюросы мен Бас прокуратураның деректеріне негізделген, Қазақстан өңірлерінде алкогольге жұмсалатын шығын мен қатыгездік деңгейі арасында статистикалық байланыс байқалады.
Қатыгездіктің ең жоғары деңгейі ШҚО-да тіркелген — 100 мың тұрғынға шаққанда 4,9 жағдай. Ең жоғары көрсеткіштері бар өңірлер қатарына Ұлытау облысы (4,7), Павлодар облысы (3,8), Ақмола облысы (3,3) және Солтүстік Қазақстан облысы (СҚО) (3,2) кірді.
ҚАНДАЙ ӨҢІРЛЕР АЛКОГОЛЬГЕ КӨБІРЕК ЖҰМСАЙДЫ
Алкогольге жұмсалатын шығын бойынша көшбасшы Қарағанды облысы болды, мұнда тұрғындар жылына орта есеппен 37,9 мың теңге жұмсайды. Одан кейін Павлодар облысы (36,4 мың теңге), ШҚО (34,1 мың теңге), Алматы (33,6 мың теңге) және СҚО (33 мың теңге) орналасқан.
Бұл ретте екі көрсеткіш арасындағы тәуелділік тікелей емес. Мәселен, Қарағанды облысында алкогольге жұмсалатын шығын ең жоғары болған кезде қатыгездік деңгейі 100 мың тұрғынға шаққанда шамамен 2,4 жағдайды құрайды, бұл бірқатар солтүстік және шығыс өңірлерге қарағанда төмен.
Ұлытау облысы ерекше бөлініп тұр, мұнда жылына шамамен 17 мың теңге шығын кезінде қатыгездік деңгейі елдегі ең жоғарылардың бірі болып қала береді.
ІРІ ҚАЛАЛАРДЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІ ҚАНДАЙ
Қазақстанның солтүстік және шығыс өңірлері алкогольге жұмсалатын шығын салыстырмалы түрде жоғары және қатыгездік деңгейі жоғары аумақтар қатарында жиі кездеседі. Сонымен қатар, Алматы және Астана сияқты ірі қалалар алкогольге жұмсалатын шығын жоғары болған кезде қатыгездіктің төменірек көрсеткіштерін көрсетеді.
Ұсынылған деректер екі көрсеткіш арасында статистикалық байланыстың бар екендігін куәландырады, алайда өздігінен себеп-салдарлық тәуелділікті анықтауға мүмкіндік бермейді.
ҚАЗАҚСТАН ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ФОНЬІНДА ҚАНДАЙ КӨРІНЕДІ
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының зерттеуі мен World Population Review аналитикалық платформасына сәйкес, Қазақстан алкоголь тұтыну деңгейі бойынша Орталық Азия елдері арасында бірінші орынды алды.
Елдің 15 жастан асқан әрбір тұрғынына жылына орта есеппен 5,4 литр таза спирт келеді. Салыстыру үшін, Қырғызстанда бұл көрсеткіш 3,9 литрді, Өзбекстанда — 2,1 литрді, Тәжікстанда — 0,7 литрді, ал Түрікменстанда — 0,3 литрді құрайды.
Әлемдік рейтингте Қазақстан тізімнің ортасында орналасқан. Көшбасшылар болып Румыния (17,1 литр), Грузия (15,5 литр), Латвия (14,7 литр), Молдова (14,1 литр) және Чехия (13,7 литр) табылады.
БҰЛ НЕГЕ ДАБЫЛ СЕБЕБІ ДЕП САНАЛМАЙДЫ
Депутат Мұрат Әбенов атап өткендей, Қазақстанды әлемдегі ең көп ішетін елдердің бірі деген қорытынды жасауға тек Орталық Азия елдерімен салыстыруға ғана сүйеніп болмайды, деп хабарлайды Syrmedia.kz.
Оның айтуынша, республикадағы алкоголь тұтыну деңгейі бірқатар еуропалық елдер мен көршілес Ресейдегіден төмен. Депутат сонымен қатар Қазақстанға жыл сайын шамамен 6,5 млн турист келетінін, бұл оның пікірінше, статистикаға да әсер ететінін атап өтті.
Сонымен қатар, Мұрат Әбенов бүгінгі жастардың алкогольді егде буын өкілдеріне қарағанда сирек тұтынатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ салтанатты іс-шараларда алкогольдің азайғанын, ал тұтынушылардың бір бөлігі жеңілірек сусындарды қалайтынын атап өтті.