Қазақстанда шамамен 4,5 мың ауыл шаруашылығы кооперативі (АШК) бар, алайда олардың агроөнеркәсіп кешенінің жалпы өнім көлеміне қосқан үлесі елеусіз болып отыр. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Нұржан Әшімбетов хабарлады.
Hronika.kz деректері бойынша, ол АШК саны бойынша Қазақстан әлемдік бестікке кіретінін мәлімдеді. Сонымен қатар, депутат атап өткендей, мұндай бірлестіктердің едәуір бөлігі бірлескен шаруашылық қызметінің мәлімделген функцияларын іс жүзінде орындамайды және негізінен жеңілдікті несиелер мен субсидиялар алу үшін құрылады.
Әшімбетов «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында азаматтарды 2,5% жылдық мөлшерлемемен 8 млн теңгеге дейін, ал кооперативтер үшін 30 млн теңгеге дейін микрокредиттеу көзделгенін еске салды. Оның сөзінше, бұл бірнеше азаматтар толыққанды бірлескен қызмет жүргізбей, қағаз жүзінде бірігетін формальды сипаттағы кооперативтердің қалыптасуына әкелді.
Депутаттың деректеріне сәйкес, өткен жылы АШК АӨК жалпы өнім көлемінің шамамен 8%-ын ғана қамтамасыз етті, ал әлемдік тәжірибеде кооперативтерге ауыл шаруашылығы өндірісінің шамамен 60%-ы тиесілі.
Сонымен қатар, ол елімізде тиімді жұмыс істейтін кооперативтердің мысалдары бар екенін атап өтті. Атап айтқанда, Павлодарда 15 шаруа қожалығын біріктіретін өсімдік шаруашылығы саласындағы кооператив жұмыс істейді, ол ағымдағы жылы жеңілдікті қаржыландыру алып, күнбағысты өңдеу және элеваторды қалпына келтіру бойынша жобаларды жүзеге асырды.
Батыс Қазақстан облысында ауылдық округтердің бірінде кооператив мұнай өндіруші компаниялармен ет және сүт өнімдерін жеткізу туралы келісімдер жасасты.
Ақмола облысында етті өңдеу және Астанаға және экспортқа, оның ішінде Катарға жеткізумен айналысатын бордақылау алаңы жұмыс істейді. Сонымен қатар, кооператив бірнеше өңірдің шағын шаруа қожалықтарымен ынтымақтасады.
Депутаттың айтуынша, нақты кооперацияны ынталандыру үшін қазіргі уақытта заңнамаға өзгерістер енгізу дайындалуда. Атап айтқанда, депутаттар қазіргі уақытта 2 АЕК (7864 теңге) құрайтын ең төменгі жарна мөлшері туралы норманы қайта қарауды ұсынып отыр.
«Әлемнің ешбір жерінде мұндай жарналар жоқ. Ауыл шаруашылығы министрлігінен сұраймыз – неге өз уақытыңызда мұндай норма енгіздіңіз? Олар жауап береді – шаруалардың ақшасы жоқ қой»,— делінген хабарламада.
Нұржан Әшімбетов әртүрлі мемлекеттік лауазымдарда, оның ішінде Петропавл, Павлодар, Екібастұз әкімі, Павлодар облысы әкімінің ауыл шаруашылығы жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарған, сондай-ақ Мәжілістің аграрлық мәселелер жөніндегі комитетінің мүшесі болып табылады.